Klachten in het onderwijs
Laat u bijstaan door een gespecialiseerd raadsman
Decreet Leersteun: wat is er veranderd sinds 1 september 2023?
Het M-decreet bestaat niet meer. Op 5 mei 2023 bekrachtigde de Vlaamse Regering het Decreet Leersteun, dat sinds 1 september 2023 van kracht is. Voor ouders en leerlingen die een lopende schoolloopbaan met een verslag of gemotiveerd verslag hadden, blijft veel hetzelfde — maar de naamgeving, de structuur van de ondersteuning en de afstemming met het buitengewoon onderwijs zijn gewijzigd.
Op deze pagina overlopen we wat er veranderde, welke verslagen er nu bestaan, en wat dit concreet betekent voor uw rechten als ouder, leerling, student of school.
Drie soorten verslagen
De vroegere “gemotiveerde verslagen” en “verslagen” werden vervangen door drie nieuwe types:
1. GC-verslag (Gemeenschappelijk Curriculum)
Voor leerlingen die het gewone (gemeenschappelijke) curriculum kunnen volgen, mits redelijke aanpassingen en — indien nodig — leersteun. Dit komt overeen met het vroegere “gemotiveerd verslag”. De leerling blijft in het gewoon onderwijs en heeft géén toegang tot het buitengewoon onderwijs op basis van dit verslag.
2. IAC-verslag (Individueel Aangepast Curriculum)
Voor leerlingen voor wie aangepaste leerdoelen nodig zijn omdat het gemeenschappelijk curriculum (zelfs met aanpassingen) niet haalbaar is. Een IAC kan zowel in het gewoon als in het buitengewoon onderwijs gevolgd worden. Komt overeen met het vroegere “verslag” voor opleidingsvormen 1, 2 en 3 in het buitengewoon secundair onderwijs.
[link: Volledige uitleg over IAC →]
3. OV4-verslag (Opleidingsvorm 4)
Een nieuw verslagtype dat onder het M-decreet niet bestond. Voor leerlingen met grote ondersteuningsnoden die wel het gemeenschappelijk curriculum kunnen volgen — vaak in het buitengewoon secundair onderwijs OV4, dat doorstroming naar hoger onderwijs mogelijk maakt, maar evengoed in een school voor gewoon onderwijs.
Belangrijk: oude (gemotiveerde) verslagen blijven geldig. U hoeft als ouder niets te doen om die te laten omzetten.
Inschrijving onder ontbindende voorwaarde
Een school voor gewoon onderwijs mag een leerling met een IAC-verslag of OV4-verslag niet weigeren. Wel wordt de inschrijving “onder ontbindende voorwaarde” geregistreerd. Dat betekent dat de school 60 kalenderdagen heeft (vanaf de eerste effectieve schooldag van die leerling) om — samen met de ouders, het CLB en het leersteuncentrum — af te wegen of de nodige aanpassingen redelijk of disproportioneel zijn.
- Beslissing: redelijk → de leerling is definitief ingeschreven.
- Beslissing: disproportioneel → de inschrijving wordt ontbonden.
Tegen die ontbinding kan u klacht indienen bij de Commissie inzake Leerlingenrechten — termijn 30 kalenderdagen. [link: meer info — IAC]
Het zorgcontinuüm: brede basiszorg → leersteun
Het Decreet Leersteun bouwt voort op het bestaande zorgcontinuüm in vier fases:
- Fase 0 — Brede basiszorg: kwaliteitsvolle leeromgeving voor álle leerlingen.
- Fase 1 — Verhoogde zorg: extra ondersteuning binnen de school (remediëren, differentiëren, compenseren, dispenseren — ReDiCoDi).
- Fase 2 — Uitbreiding van zorg: het CLB komt actief tussen, eventueel resulterend in een GC-verslag waardoor de school leersteun kan inroepen.
- Fase 3 — Individueel aangepast curriculum of OV4: wanneer het gemeenschappelijk curriculum (zelfs met aanpassingen) niet haalbaar blijkt.
Wat zijn leersteuncentra?
De vroegere ondersteuningsnetwerken werden vervangen door zelfstandige leersteuncentra. Elke school voor gewoon onderwijs is voortaan verbonden met één leersteuncentrum, dat instaat voor de externe ondersteuning van leerlingen met een GC-, IAC- of OV4-verslag. De ondersteuning moet binnen de 5 schooldagen na de start van het schooljaar effectief opstarten (of binnen de 10 dagen voor nieuwe ondersteuningsvragen tijdens het jaar).
Toezicht door de onderwijsinspectie
Een belangrijke nieuwigheid: de onderwijsinspectie houdt expliciet toezicht op de afweging van redelijke aanpassingen voor leerlingen met een IAC- of OV4-verslag, en op de kwaliteit van het traject van die leerlingen in het gewoon en buitengewoon onderwijs. Een school die meermaals oordeelt dat aanpassingen disproportioneel zijn, moet zich versterken in het organiseren van onderwijs voor leerlingen met een IAC.
Wat betekent dit voor u?
Voor ouders
- U behoudt het recht op inschrijving in het gewoon onderwijs.
- Met een IAC- of OV4-verslag krijgt u 60 dagen waarbinnen de school in dialoog moet gaan — niet kan beslissen zonder u.
- Bij ontbinding kan u klacht indienen — termijnen lopen snel.
- Bij weigering van redelijke aanpassingen kan u terecht bij het VMRI of (federaal) Unia.
Voor scholen en onderwijsinstellingen
- Beslissingen tot ontbinding moeten zorgvuldig en concreet gemotiveerd zijn — niet alleen verwijzend naar een algemene regel.
- Het CLB en het leersteuncentrum betrekken is geen formaliteit, maar een wettelijke vereiste.
- De inspectie zal de afweging meeevalueren bij doorlichting — dossieropbouw is dus essentieel.
- Juridisch advies vooraf is bij twijfel altijd aangewezen.
Veelgestelde vragen
Is mijn oude (gemotiveerd) verslag nog geldig?
Ja. Bestaande verslagen behouden hun rechtskracht onder het Decreet Leersteun. Er is geen nieuw onderzoek of CLB-traject nodig om enkel de naam te wijzigen.
Waarom kan een school nog steeds een inschrijving ontbinden?
Omdat de wet bepaalt dat bij een IAC- of OV4-verslag de inschrijving “onder ontbindende voorwaarde” is. Wel zijn de regels strikt: dialoog is verplicht, de motivering moet concreet, en u kan altijd in beroep gaan.
Is buitengewoon onderwijs nog een optie?
Ja. Het Decreet Leersteun stelt dat “als het ook met leersteun niet lukt in het gewoon onderwijs, het buitengewoon onderwijs een volwaardige optie is”. Wel moet er steeds afstemming zijn met het gewoon onderwijs, met het oog op een mogelijke terugkeer.
Hulp nodig bij een dossier onder het Decreet Leersteun?
Of u nu botst op een ontbinding van inschrijving, een geweigerde aanpassing of een doorverwijzing waar u niet achter staat — wij staan u bij. Contacteer ons.
Lees ook: Wettelijk kader · IAC · Buitengewoon onderwijs · VMRI
Opkomen voor uw kind
Laat u bijstaan door een gespecialiseerd raadsman