Klachten in het onderwijs
Laat u bijstaan door een gespecialiseerd raadsman
Individueel Aangepast Curriculum (IAC): wat is het en wat zijn uw rechten?
Wanneer een leerling — zelfs met redelijke aanpassingen en leersteun — het gemeenschappelijk curriculum niet (langer) kan volgen, kan het CLB een IAC-verslag opstellen. Dat verslag geeft toegang tot een Individueel Aangepast Curriculum: aangepaste leerdoelen, geënt op de mogelijkheden en behoeften van het kind. Het IAC kan in het gewoon onderwijs én in het buitengewoon onderwijs gevolgd worden.
Maar precies rond het IAC botsen ouders vaak op weerstand. “De school zegt dat ze het niet aankunnen.” “De inschrijving wordt ontbonden.” “We worden doorverwezen naar het buitengewoon onderwijs zonder dat de aanpassingen in het gewoon onderwijs eerst écht zijn afgewogen.” Op deze pagina leggen we uit hoe het juridisch werkt — en wat u kan doen.
Wat houdt een IAC concreet in?
Bij een IAC stelt het schoolteam, samen met u als ouder, het CLB en het leersteuncentrum, een handelingsplan op. Dat plan beschrijft:
- De aangepaste leerdoelen voor uw kind (welke doelen wel/niet worden nagestreefd)
- Welke leerstof wordt aangeboden, geremedieerd, gecompenseerd of gedispenseerd
- De evaluatie- en attesteringswijze (geen klassieke A-/B-/C-attesten — wel een attest van verworven bekwaamheden)
- De vorm van leersteun en samenwerking met het leersteuncentrum
- Eventuele samenwerking met het buitengewoon onderwijs (gedeeltelijke lesbijwoning is mogelijk)
Een IAC is dus geen “mindere” schoolloopbaan — wel een loopbaan op maat. Een leerling met een IAC behaalt geen gewoon getuigschrift of diploma, maar wel een attest van verworven bekwaamheden.
Inschrijving onder ontbindende voorwaarde — de 60-dagentermijn
De wet is duidelijk: een leerling met een IAC-verslag heeft het recht zich in te schrijven in een school voor gewoon onderwijs. Maar die inschrijving is “onder ontbindende voorwaarde” — wat betekent:
- Vanaf de eerste effectieve schooldag heeft de school 60 kalenderdagen om de redelijkheid van de nodige aanpassingen af te wegen.
- Dat gebeurt in dialoog met de ouders, het CLB en eventueel het leersteuncentrum.
- De afweging gebeurt op basis van de wettelijke criteria (doeltreffendheid, evenwaardigheid, zelfstandigheid, veiligheid, proportionaliteit).
- De school neemt een formele beslissing — schriftelijk en gemotiveerd.
Beslissing ‘redelijk’: uw kind is definitief ingeschreven en volgt het IAC binnen de school.
Beslissing ‘disproportioneel’: de inschrijving wordt ontbonden — uw kind kan dan terecht in een andere school voor gewoon onderwijs (waar de afweging opnieuw moet gebeuren) of in het buitengewoon onderwijs.
Een school die meerdere keren oordeelt dat aanpassingen voor IAC-leerlingen disproportioneel zijn, moet zich onder toezicht van de onderwijsinspectie professionaliseren in het organiseren van IAC. Het is dus niet “vrijblijvend” een inschrijving te ontbinden.
Wanneer is een ontbinding juridisch aanvechtbaar?
In de praktijk zien we dat scholen soms te snel grijpen naar ontbinding. Een ontbinding is aanvechtbaar wanneer:
- De motivering algemeen of formulier-achtig is, zonder concrete afweging in dít dossier
- De school geen of onvoldoende dialoog voerde met u en het CLB binnen de 60-dagentermijn
- De voorgestelde aanpassingen niet daadwerkelijk werden geprobeerd of slechts kort
- Het leersteuncentrum niet werd betrokken
- De afweging niet aan de wettelijke criteria wordt getoetst maar aan andere overwegingen (organisatorisch comfort, klassamenstelling, …)
De school andere leerlingen in vergelijkbare situatie wél aanpassingen biedt (gelijkheidsbeginsel)
Welke procedures staan open?
1. Klacht bij de Commissie inzake Leerlingenrechten
Bij ontbinding van inschrijving (of niet-gerealiseerde inschrijving) kan u klacht indienen bij de Commissie inzake Leerlingenrechten. De termijn bedraagt 30 kalenderdagen na betekening van de beslissing. De Commissie toetst of de beslissing in overeenstemming is met het Decreet Basisonderwijs of de Codex Secundair Onderwijs en kan de school sancties opleggen.
2. Klacht bij het VMRI
Indien de weigering van aanpassingen of de ontbinding gestoeld is op discriminatie wegens handicap, kan u parallel of subsidiair klacht indienen bij het Vlaams Mensenrechteninstituut. De geschillenkamer van het VMRI kan vaststellen dat er sprake is van discriminatie en — afhankelijk van het dossier — een schadevergoeding toekennen.
Meer info: VMRI
3. Burgerlijke rechtbank / kortgeding
Wanneer de schoolloopbaan acuut in het gedrang komt (bv. bij uitzetting kort voor het einde van het schooljaar), kan een vordering in kort geding aangewezen zijn — om de uitvoering van de ontbinding op te schorten in afwachting van een grondige beoordeling.
Voor scholen: hoe ontbindt u correct?
Een school die de inschrijving van een leerling met IAC- of OV4-verslag wil ontbinden, doet er goed aan zich vooraf juridisch te laten begeleiden. Een correcte procedure vereist onder meer:
- Effectief dialoog binnen de 60 kalenderdagen, gedocumenteerd
- Betrokkenheid van het CLB en het leersteuncentrum
- Concrete, individuele motivering volgens de wettelijke criteria
- Schriftelijke beslissing met informatie over beroepsmogelijkheden en termijnen
- Inachtname van de beginselen van behoorlijk bestuur (hoorrecht, motivering, evenredigheid)
Onze ervaring leert dat zwakke dossieropbouw de meest voorkomende reden is waarom ontbindingen achteraf worden teruggedraaid. Investering in juridische begeleiding aan de voorzijde voorkomt vaak procedures aan de achterzijde.
Veelgestelde vragen
Behaalt mijn kind met een IAC een gewoon diploma?
Nee. Bij een IAC volgt uw kind aangepaste leerdoelen en behaalt het een attest van verworven bekwaamheden. Wel kan in sommige gevallen later overgestapt worden naar het gemeenschappelijk curriculum, mits het IAC zo is opgevat dat doorstroom mogelijk blijft.
Kan een school de inschrijving alsnog ontbinden na de 60 dagen?
Niet zomaar — daar zijn striktere voorwaarden aan verbonden. Wel kan tijdens de schoolloopbaan opnieuw een afweging gebeuren als de ondersteuningsnoden van de leerling fundamenteel wijzigen. Ook tegen zo’n latere ontbinding is beroep mogelijk.
Mag ik kiezen tussen IAC in het gewoon of het buitengewoon onderwijs?
Ja, in beginsel. Het Decreet Leersteun bevestigt expliciet dat een leerling met een IAC-verslag de keuze heeft. Wel zal in elke concrete school waar u inschrijft, de redelijkheidsafweging gemaakt worden.
Loopt uw IAC-dossier vast?
Ontbinding van inschrijving binnen de 60 dagen, een geweigerd handelingsplan, een doorverwijzing naar buitengewoon onderwijs zonder echte afweging — wij kennen deze dossiers door en door. Termijnen zijn kort, dus aarzel niet om vroeg juridisch advies in te winnen. [link: contacteer ons]
Lees ook: Decreet Leersteun · Buitengewoon onderwijs · VMRI
Opkomen voor uw kind
Laat u bijstaan door een gespecialiseerd raadsman